تبليغاتX
برنامه نویسی به زبان ++c - جلسه دوازدهم(گرانبار کردن توابع و آرایه ها)
برنامه نویسی به زبان ++c
اینجا یه وبلاگ مفید برنامه نویسی برای برنامه نویسان ++C و همه علاقه مندان به برنامه نویسیه
جلسه دوازدهم(گرانبار کردن توابع و آرایه ها)

گرانبار کردن توابع (استفاده از يک نام برای چند تابع)

++C استفاده از يک نام را برای چند تابع ، هنگامی که توابع از نظر نوع آرگومان ها ، تعداد آرگومان ها يا ترتيب قرار گرفتن نوع آرگومان ها با هم متفاوت باشند را امکان پذير کرده است اين قابليت ، گرانبار کردن توابع ناميده می شود . هنگامی که يک تابع گرانبار شده فراخوانی می شود کامپايلر با مقايسه نوع ، تعداد و ترتيب آرگومان ها تابع درست را انتخاب می کند . معمولاً از توابع گرانبار شده برای ايجاد چند تابع با نامهای يکسان که کار يکسانی را بر روی انواع داده ای متفاوتی انجام می دهند استفاده می شود . به عنوان مثال اکثر توابع رياضی زبان ++C برای انواع داده ای متفاوت گرانبار شده اند . گرانبار کردن توابعی که کار يکسانی را انجام می دهند برنامه را قابل فهم تر و خواناتر می سازد . برنامه زير نحوه به کار گيری توابع گرانبار شده را نشان می دهد .

#include

 

int square( int );

double square( double );

 

void main()

{

  // calls int version

  int intResult = square( 7 );

  // calls double version

  double doubleResult = square( 7.5 );

 

  cout << "\nThe square of integer 7 is "

       << intResult

       << "\nThe square of double 7.5 is "

       << doubleResult

       << endl;

 

} // end main

 

// function square for int values

int square( int x )

{

  cout <<"Called square with int argument: "

       << x << endl;

  return x * x;

} // end int version of function square

 

// function square for double values

double square( double y )

{

  cout <<"Called square with double argument: "

       << y << endl;

  return y * y;

} // end double version of function square

 

 

خروجی برنامه به صورت زير می باشد .

Called square with int argument: 7

Called square with double argument: 7.5

 

The square of integer 7 is 49

The square of double 7.5 is 56.25

برنامه فوق برای محاسبه مربع يک عدد صحيح (int) و يک عدد اعشاری (double) از تابع گرانبارشده square استفاده می کند .هنگامی که دستور:

int intResult = square (7) ;

اجرا می گردد تابع square با پيش تعريف :

int square (int) ;

فراخوانی می شود و هنگامی که دستور :

double doubleResult = square (7.5) ;

اجرا می گردد تابع square با پيش تعريف :

double square (double );

فراخوانی می شود .

نکته : توجه داشته باشيد که توابع گرانبار شده الزامی ندارند که وظيفه يکسانی را انجام دهند . و ممکن است کاملاً با هم تفاوت داشته باشند ، ولی توصيه می شود که توابعی را گرانبار کنيد که يک کار را انجام می دهند .

 

 

اعلان آرايه ها

يک آرايه مجموعه ای از خانه ها متوالی حافظه می باشد که دارای يک نام و يک نوع می باشند . به هر يک از اين خانه ها يک عنصر آرايه گفته می شود . برای دستيابی به يک عنصر آرايه ، بايد نام آرايه و شمارنده آن خانه را مشخص کنيم . لذا عناصر آرايه توسط متغيری به نام انديس مشخص می شوند به همين دليل، آرايه ها را متغيرهای انديس دار نيز می گويند . نام آرايه ، از قواعد نام گذاری متغيرها پيروی می کند . نوع آرايه نيز يکی از انواع داده ذکر شده در مبحث مفاهيم حافظه و انواع داده ای می باشد . اعلان آرايه ها به صورت زير است :

 طول آرايه] نام آرايه   نوع داده آرايه];

به عنوان مثال دستور زير آرايه ای به طول 6 ، با نام num را از نوع int ايجاد می کند .

int num [6];

توجه داشته باشيد که تمام عناصر دارای نام يکسانی می باشند و تنها با انديس از هم تفکيک می شوند . به عنوان مثال عنصر با انديس 2 دارای مقدار 23560- می باشد ، ضمناً انديس عناصر از 0 شروع می شود .

استفاده از يک عبارت محاسباتی به جای انديس عناصر امکان پذير می باشد ، به عنوان مثال با فرض اينکه متغير a حاوی 2 و متغير b حاوی 3 باشد ، دستور زير:

num [a+b] + = 3;

سه واحد به عنصر num [5] اضافه خواهد کرد و اين عنصر حاوی عدد 3 می گردد . برای چاپ مجموع سه عنصر اول آرايه می توانيد از دستور زير استفاده کنيد :

cout << num[0] + num[1] + num[2] << endl;

برای تقسيم عنصر چهارم آرايه بر 2 و قرار دادن حاصل در متغير x از دستور زير می توانيد استفاده کنيد :

x = num[3]/2;

نکته : توجه داشته باشيد که عنصر چهارم آرايه با عنصر شماره چهار ( با انديس چهار ) متفاوت می باشد . همانطور که در دستور فوق ديديد عنصر شماره چهار دارای انديس سه می باشد ، دليل اين امر اينست که انديس گذاری از صفر شروع می شود . در آرايه فوق عنصر چهارم آرايه num[3]=-50 می باشد ولی عنصر شماره چهار ( با انديس چهار ) num[4]=32500 می باشد .

همانند متغيرها چند آرايه را نيز می توان توسط يک دستور تعريف کرد :

int b[100] , x[27] ;

دستور فوق 100 خانه از نوع عدد صحيح را برای آرايه با نام b و 27 خانه از نوع عدد صحيح را برای آرايه با نام x در نظر می گيرد .

برای مقدار دهی اوليه به هر يک از عناصر آرايه می توانيد از شيوه زير استفاده کنيد :

int n[5] = {32 , 27 , 64 , 18 , 95 }

دستور فوق عناصر آرايه n را به صورت زير مقدار دهی می کند .

اگر طول آرايه هنگام تعريف آرايه تعيين نشده باشد و ليست مقدار عناصر نوشته شود ، همانند دستور زير :

int n[] = { 1 , 2 , 3 , 4 , 5 }

در اين صورت کامپايلر به تعداد عناصر ليست ، خانه حافظه برای آرايه در نظر می گيرد ، مثلاً در دستور فوق 5 خانه حافظه برای آرايه n در نظر گرفته می شود .

راه ديگری که برای مقدار دهی اوليه به عناصر آرايه وجود دارد استفاده از روش زير است :

int num[10] = {0}

دستور فوق 10 خانه حافظه برای آرايه num در نظر می گيرد و مقادير همه آنها را صفر می کند . توجه داشته باشيد که اگر از دستور زير استفاده کنيم :

int num[10] = {1}

تمامی عناصر مقدار 1 را نمی گيرند بلکه عنصر اول آرايه يک می شود و بقيه عناصر مقدار صفر را می گيرند .

در تعريف آرايه ديديد که طول آرايه را با عدد صحيح ثابتی تعيين می کنيم . هر جا که از عدد ثابتی استفاده می شود ، متغير ثابت نيز می توان به کار برد . متغيرهای ثابت به صورت زير تعريف می شوند :

const   مقدار متغير = نام متغير ثابت     نوع داده متغير ;

به عنوان مثال :

const  int  arraySize = 10;

دستور فوق عدد 10 را به متغير arraySize ثابت انتساب می دهد . توجه داشته باشيد که مقدار يک متغير ثابت را در طول برنامه نمی توان تغيير داد و نيز متغير ثابت در هنگام تعريف شدن ، مقدار اوليه اش نيز بايد تعيين گردد . به متغيرهای ثابت ، متغيرهای فقط خواندنی نيز گفته می شود . کلمه "متغير ثابت" يک کلمه مرکب ضد و نقيض می باشد چون کلمه متغير متضاد ثابت می باشد و اين اصطلاحی است که برای اينگونه متغيرهای در اکثر زبانهای برنامه نويسی به کار می رود . برنامه زير نحوه تعريف يک متغير ثابت را نشان می دهد :

#include

 

void main()

{

   const int x = 7;

 

   cout << "The value of constant variable x is: "

        << x << endl;

 

}

برنامه فوق عدد 7 را در متغير ثابت x قرار می دهد و توسط دستور cout آنرا چاپ می کند . همانطور که گفتيم مقدار متغير ثابت در هنگام تعريف بايد تعيين گردد و نيز ثابت قابل تغيير نمی باشد ، به برنامه زير توجه کنيد .

#include

 

void main()

{

   const int x; 

 

   x=7;

}

برنامه فوق هنگام کامپايل شدن دو پيغام خطا خواهد داد ، چون متغير ثابت هنگام تعريف مقدار دهی نشده و نيز در برنامه دستوری برای تغيير مقدار آن آورده نشده است .

 Compiling C:\TCP\BIN\CONST1.CPP:

Error : Constant variable 'x' must be initialized

Error : Cannot modify a const object

مثال : در برنامه زير طول آرايه توسط متغير ثابتی تعيين می گردد و عناصر آرايه توسط حلقه for مقدار دهی شده و سپس توسط حلقه for ديگری ، مقدار عناصر آرايه چاپ می گردد .

#include

 

void main()

{

   const int arraySize = 10;

 

   int s[ arraySize ];

 

   for ( int i = 0; i < arraySize; i++ )

   s[ i ] = 2 + 2 * i;

 

   cout << "Element Value" << endl;

 

   for ( int j = 0; j < arraySize; j++ )

       cout << j << "\t " << s[ j ] << endl;

 

}

خروجی برنامه فوق به صورت زير می باشد :

Element  Value

0        2

1        4

2        6

3        8

4        10

5        12

6        14

7        16

8        18

9        20

 

  

 

 چند مثال از آرايه ها و کاربرد آنها

مثال : برنامه ای بنويسيد که 10 عدد صحيح را ورودی دريافت کرده و در آرايه ای قرار داده سپس مجموع عناصر آرايه را محاسبه کرده و درخروجی چاپ نمايد .

#include

 

void main()

{

  const int arraySize = 10;

  int total = 0,i;

  int a[ arraySize ];

 

  for (i = 0; i < arraySize; i++)

    {

     cout << "Enter number " << i << " : ";

     cin >> a[ i ];

    }

 

  for (i = 0; i < arraySize; i++ )

     total += a[ i ];

 

  cout << "Total of array element values is "

       << total << endl;

 

}

خروجی برنامه به صورت زير می باشد :

Enter number 0 : 12

Enter number 1 : 3

Enter number 2 : 4

Enter number 3 : 654